سرپرست معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان، در حاشیه شورای کشاورزی استان با ارائه گزارش برنامه کشت پاییزه سال زراعی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ و مرور عملکرد سال زراعی گذشته، سه محور تحقق الگوی کشت ابلاغی، تأمین بهموقع نهادهها و خدمات فنی و انطباق برنامه تولید با ظرفیت منابع آب را کلید موفقیت این برنامه دانست و خواستار پایش دورهای شهرستانبهشهرستان و رفع مغایرتهای آماری پیش از نهاییسازی گزارشها شد.
ارسطو در حاشیه شورای کشاورزی استان با اشاره به محدودیت منابع آب، اهمیت تولید محصولات راهبردی و ضرورت استفاده بهینه از ظرفیت اراضی کشاورزی گفت: اجرای دقیق الگوی کشت پاییزه از اهمیت ویژهای برخوردار است و هدف اصلی، هماهنگی دستگاههای اجرایی و مدیریت شهرستانها برای تحقق برنامه کشت، ارتقای بهرهوری آب و افزایش پایداری تولید محصولات کشاورزی است.
وی در مرور عملکرد سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ افزود: در گندم آبی، سطح ابلاغی ۲۱ هزار هکتار و سطح محققشده ۱۸ هزار و ۲۰۰ هکتار با تولید ۷۷ هزار و ۳۷۰ تن ثبت شده است. در گندم دیم، سطح ابلاغی و محققشده ۱۲ هزار هکتار و تولید ۲۶ هزار و ۴۰۰ تن بوده است. در جو آبی، در مقابل سطح ابلاغی ۱۷ هزار و ۸۰۱ هکتار، سطح محققشده ۱۳ هزار و ۸۶۶ هکتار و تولید ۴۱ هزار و ۱۶۹ تن گزارش شده و در جو دیم نیز سطح ابلاغی و محققشده چهار هزار هکتار با تولید سه هزار و ۷۲۰ تن بوده است.
سرپرست معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان ادامه داد: در محصولات روغنی، کلزا با سطح محققشده ۳۰۲ هکتار و تولید ۵۰۸ تن و کاملینای دیم با سطح محققشده دو هزار و ۲۵۰ هکتار و تولید یکهزار و ۹۱۲ تن ثبت شده است. وی با تأکید بر فاصله میان سطح ابلاغی و محققشده، بهویژه در گندم آبی، جو آبی و کلزا، خاطرنشان کرد: در ارزیابی عملکرد باید علاوه بر میزان تحقق سطح کشت، دلایل تفاوت عملکرد شهرستانها، محدودیتهای تأمین آب و نهاده، شرایط اقلیمی و عوامل مؤثر بر انتخاب محصول نیز بررسی شود.
ارسطو درباره برنامه ابلاغی کشت پاییزه ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اظهار داشت: در مجموع ۳۳ هزار هکتار برای گندم، ۲۱ هزار و ۳۰۱ هکتار برای جو، ۹۹۵ هکتار برای کلزا و چهار هزار هکتار برای کاملینا درج شده است. در توزیع شهرستانی، میامی با ۱۷ هزار و ۸۸۰ هکتار گندم، شش هزار و ۶۲۰ هکتار جو، ۸۲۰ هکتار کلزا و چهار هزار هکتار کاملینا سهم قابل توجهی دارد. گرمسار پنج هزار و ۲۰۰ هکتار گندم و پنج هزار و ۲۰۰ هکتار جو، آرادان سه هزار و ۳۰۰ هکتار گندم و سه هزار و ۶۰۰ هکتار جو و شاهرود سه هزار و ۵۰۰ هکتار گندم و سه هزار و ۲۲۰ هکتار جو در برنامه دارند.
وی با بیان اینکه ابلاغ سطح بهتنهایی برای تحقق الگوی کشت کافی نیست، گفت: هر شهرستان باید برنامه اجرایی مشخصی برای تأمین بذر، کود، ماشینآلات، اطلاعرسانی به کشاورزان و پایش پیشرفت کشت داشته باشد و وضعیت تحقق برنامه بهصورت دورهای و شهرستانبهشهرستان گزارش شود تا در صورت بروز محدودیت یا عقبماندگی، اقدامات اصلاحی در زمان مناسب انجام گیرد.
سرپرست معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان در تشریح ملاحظات آبی برنامه نیز گفت: سطح محصولات پاییزه شامل ۵۱ هزار و ۶۸۷٫۱ هکتار اراضی آبی و ۲۲ هزار و ۴۲۵٫۳ هکتار اراضی دیم است و نیاز آبی بخش آبی محصولات پاییزه ۳۵۶٫۷۶ میلیون مترمکعب برآورد شده است. برای محصولات بهاره نیز سطح آبی ۱۲ هزار و ۸۵٫۵ هکتار، سطح دیم شش هزار و ۱۱۲ هکتار و نیاز آبی بخش آبی ۱۰۷٫۱۰ میلیون مترمکعب گزارش شده است. در مجموع، سطح آبی ۶۳ هزار و ۷۷۲٫۶ هکتار، سطح دیم ۲۸ هزار و ۵۳۷٫۳ هکتار و نیاز آبی مجموع ۴۶۳٫۸۶ میلیون مترمکعب درج شده است.
وی تأکید کرد: مدیریت کشت و مدیریت آب باید همزمان انجام شود؛ هر تصمیم درباره سطح و ترکیب محصولات، آثار مستقیمی بر نیاز آبی و نحوه تخصیص منابع دارد. بنابراین لازم است برآورد نیاز آبی با برنامههای مصوب و اطلاعات منابع آب تطبیق داده شود و در صورت بروز محدودیت، اولویتبندی کشت و اقدامات اصلاحی با هماهنگی دستگاههای ذیربط صورت گیرد.
ارسطو در بخش اقدامات اجرایی نیز به برنامهریزی برای تعیین سطح زیرکشت به تفکیک شهرستان و محصول، ابلاغ سهمیه کشت و نظارت بر اجرای الگوی کشت اشاره کرد و افزود: در حوزه تأمین نهاده، تأمین بذر گندم، جو و سایر محصولات پاییزه، تعیین سهمیه و معرفی پیمانکاران تولید بذر، کنترل کیفی، بوجاری و ضدعفونی بذور گواهیشده، توزیع بهموقع بذر و کود، تأمین کودهای پایه ازته، فسفاته و پتاسه و پیگیری مطالبات بذرکاران و کشاورزان در دستور کار قرار دارد.
وی ادامه داد: در بخش فنی نیز ترویج ارقام مناسب و مقاوم به خشکی، آموزش زمان مناسب کشت، آمادهسازی ماشینآلات و ادوات، نظارت بر آمادهسازی زمین و عملیات کاشت و در ادامه پایش سطح سبز مزارع و گزارشگیری مستمر از پیشرفت کشت و مراحل بعدی تولید ضروری است. به گفته وی، اثربخشی این اقدامات باید با شاخصهای قابل سنجش مانند میزان تأمین و توزیع بذر، میزان تحقق سطح ابلاغی، درصد تأمین نهادهها در زمان مناسب و وضعیت استقرار مزارع ارزیابی شود.
سرپرست معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان در جمعبندی گزارش خود، سه محور اصلی را مورد تأکید قرار داد و گفت: محور نخست، تحقق الگوی کشت ابلاغی با تعیین مسئولیت روشن برای هر شهرستان، پایش منظم پیشرفت کشت و شناسایی بهموقع موانع اجرایی است. محور دوم، تأمین بهموقع نهادهها و خدمات موردنیاز کشاورزان شامل بذر گواهیشده، کود مناسب، ماشینآلات آماده و آموزش فنی متناسب با زمانبندی کشت است. محور سوم، انطباق برنامه تولید با محدودیت منابع آب و تصمیمگیری بر پایه اطلاعات معتبر و بهروز است.
وی پیشنهاد کرد مصوبات این جلسه بر سه اقدام متمرکز شود: نخست، تهیه گزارش دورهای تحقق الگوی کشت به تفکیک شهرستان؛ دوم، پیگیری تأمین و توزیع بهموقع نهادهها؛ و سوم، تطبیق برنامه کشت و نیاز آبی با ظرفیت منابع آب و رفع مغایرتهای آماری پیش از نهاییشدن گزارشها.
ارسطو در پایان ابراز امیدواری کرد با اجرای هماهنگ این اقدامات و همکاری مدیریتهای جهاد کشاورزی شهرستانها، مراکز خدمات، تشکلهای کشاورزی و دستگاههای مرتبط، زمینه اجرای مؤثرتر برنامه کشت پاییزه و افزایش پایداری تولید فراهم شود.

